İşte gümüş hakkında bilmediğiniz bazı gerçekler:
Gümüşün, korozyona karşı direnç gösterme yeteneği sayesinde elektronik üretiminde kullanıldığını biliyor muydunuz? Eğer bir cihazın açma/kapama düğmesi varsa, büyük olasılıkla içinde gümüş bulunur (bu yazıyı okuduğunuz cihaz da dahil).
NASA astronotları, iyonize gümüşle arıtılmış su içerler. İyonlar, sudaki bakterileri yok eder.
Gümüş, “bulut tohumlaması” işleminde kullanılır. Moleküler yapısı buza benzediği için, gümüş iyodür havaya salınarak bulut yoğunlaşmasını teşvik eder ve yağmur veya kar oluşumunu sağlar.
Gümüş, elektriksel ve ısıl iletkenliği sayesinde güneş paneli üretiminde hayati bir bileşendir. Metal, güneşin ışınlarını yakalar ve bunları fotovoltaik enerjiye dönüştürür. 2016 yılında güneş paneli üretiminde 70 milyon ons gümüş kullanılmıştır. (Kaynak: nevadamining)
Tarih Boyunca Gümüş Madenciliği
Gümüş, tarih boyunca önemli bir değerli metal olarak kabul edilmiştir. Gümüş madenciliğinin hikayesi yaklaşık 5.000 yıl önce başladı. İşte gümüş madenciliğinin ana hatlarıyla tarihçesi:
Gümüş, ilk olarak MÖ 3000 civarında günümüz Türkiye’sinde bulunan Anadolu’da çıkarıldı. Bu değerli metal, Yakın Doğu’daki eski medeniyetlerin ve Antik Yunan’ın gelişmesine yardımcı oldu. Hititler gümüşü süs eşyaları ve ticaret amacıyla kullanmışlardır. MÖ 1000-500 lerde Persler, Mısır ve Fenikeliler de gümüş madenciliği yapmışlardır. Gümüş mücevher ve para yapımında kullanılmıştır.
Yaklaşık MS 100 yılında gümüş madenciliğinin merkezi İspanya’ya taşındı ve buradaki madenler, Roma İmparatorluğu için büyük bir tedarikçi ve Asya baharat yolları boyunca önemli bir ticaret unsuru haline geldi.
1492’de Kristof Kolomb’un Yeni Dünya’ya ayak basmasının ardından Avrupalı fatihler tarafından Amerika’da beyaz metal keşfedilmiş; sonraki yıllarda yaşanan olaylar ise gümüşün durumunu sonsuza dek değiştirmiştir.
İspanyolların Amerika’yı fethi, o zamana kadar görülmemiş bir gümüş madenciliği artışına yol açtı. 1500 ile 1800 yılları arasında, dünya gümüş üretiminin ve ticaretinin %85’inden fazlası Bolivya, Peru ve Meksika tarafından sağlandı ve bu durum, İspanyol etkisini Yeni Dünya’da ve başka yerlerde güçlendirdi.
Gümüş üretimi dünya genelinde genişlemeye devam etti ve 1870’lerde yıllık 40 milyon onstan 80 milyon onsa çıktı.
1876 ile 1920 yılları arasındaki dönem, hem teknolojik yeniliklerde hem de dünya genelinde yeni bölgelerin keşfinde büyük bir patlamaya tanık oldu. 19. yüzyılın son çeyreğinde üretim, ilk 75 yılın ortalamasının dört katına çıkarak yıllık yaklaşık 120 milyon onsa ulaştı.
Avustralya, Orta Amerika ve Avrupa’da yapılan yeni gümüş keşifleri, dünya genelindeki toplam gümüş üretimine katkıda bulundu. 1900 ile 1920 yılları arasında dünya genelindeki üretim %50 oranında artarak yıllık yaklaşık 190 milyon onsa ulaştı. Bu artışlar, Kanada, Amerika Birleşik Devletleri, Afrika, Meksika, Şili, Japonya ve diğer yerlerdeki yeni keşiflerle teşvik edildi.
18. ve 19. yüzyıllar da sanayi Devrimi ile gümüş madenciliği teknolojisi gelişti. Yeni madencilik teknikleri, toplam gümüş üretiminde büyük bir artışa katkıda bulundu. Buhar destekli sondaj, madenlerin su boşaltımı ve geliştirilmiş taşıma gibi yenilikler, gümüşün diğer cevherlerden ayrılmasını ve daha büyük hacimli malzemelerin işlenmesini mümkün kıldı.
Bu yeni yöntemler, 19. yüzyılın sonuna kadar dünya genelindeki yüksek kaliteli cevherlerin büyük ölçüde tükenmiş olması nedeniyle üretim hacmindeki artış için oldukça önemliydi.
Eski kültürlerin ilk kez nispeten küçük miktarlarda madencilik yapmaya başlamasından 5.000 yıl sonra, 2019 yılında gümüş madeni üretimi neredeyse 800 milyon onsa ulaşmıştır.
21. yüzyıla geldiğimizde gümüş hem yatırım aracı hem de endüstriyel metal olarak talep görmektedir. Gümüş madenciliği, tarih boyunca ekonomilerin ve medeniyetlerin gelişiminde önemli bir rol oynamıştır. Teknolojinin gelişmesiyle birlikte daha verimli ve sürdürülebilir hale gelmiştir.
Gümüşün Kullanım Alanları Nerelerdir?
Elektronik
Yüksek iletkenliği nedeniyle elektronik devrelerde, anahtarlarda ve bağlantılarda kullanılır.
Takı ve Süs Eşyaları
Estetik görünümü nedeniyle mücevher ve süs eşyalarında yaygın olarak kullanılır.
Madeni Paralar
Tarih boyunca birçok ülkede madeni para yapımında kullanılmıştır.
Fotoğrafçılık
Gümüş nitrat ve gümüş halojenürler, eski fotoğraf filmlerinde ışığa duyarlı bileşikler olarak kullanılmıştır.
Sağlık
Antibakteriyel özellikleri nedeniyle yara tedavisinde ve tıbbi aletlerde kullanılır.
