Enerji Bakanı Bayraktar: Granül Bor Üretim Tesisi ile Türkiye’nin Katma Değerli Madencilikteki Gücü Artıyor
Bakan Alparslan Bayraktar, Bigadiç Granül Bor Üretim Tesisi’nin açılışında konuştu:
“Açılışını yaptığımız bu tesisle gübre katkı maddesi üreterek bor ürün yelpazemizi genişletiyoruz”
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, “Maden çeşitliliğinde dünyanın önde gelen 10 ülkesi arasındayız, önümüzdeki süreçte bu rezervleri daha hızlı şekilde ekonomiye katmamız, sanayimizi daha da geliştirmemiz ve sadece ham madde değil, daha fazla nihai ürün üretmemiz yani katma değerli madencilik anlayışı ile hareket etmemiz gerekiyor.” dedi.
Anadolu Ajansın haberine göre Bayraktar, Eti Maden Bigadiç İşletmesi bünyesinde faaliyet yürütecek Granül Bor Üretim Tesisi’nin açılışında yaptığı konuşmada, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ortaya koyduğu “Türkiye Yüzyılı” vizyonunda, ülkenin büyümesi milletin refahının artması için en önemli alanların başında enerji ve madenlerin geldiğini söyledi.
Attıkları her adımda öncelikli olarak ülkenin enerji faturasını azaltmaya ve cari açık üzerindeki etkisini sona erdirmeye çalıştıklarını belirten Bayraktar, artık doğal gaz, petrol arama ve üretiminde çok önemli gelişmeler sağlayarak geleceğe emin adımlarla yürüyen bir Türkiye’nin var olduğunu kaydetti.
Bayraktar, bugün itibarıyla Sakarya Gaz Sahası’nda 6 milyon metreküp günlük üretim yaptıklarını, 2026’da bu rakamın 20 milyon metreküpe çıkacağını vurgulayarak ülkenin günlük 1 milyon varillik petrol ihtiyacının yüzde 5’ini de sadece Gabar’dan karşılar hale geldiklerini anlattı.
“Temel bor ürünlerinin tamamını Eti Maden olarak üreteceğiz”
Bayraktar, Türkiye’yi doğal gazda bölgenin en önemli altyapısına sahip ülkelerinden biri haline getirdiklerini belirterek Türkiye’nin sadece kendi arz güvenliği için değil, bölgesinin de arz güvenliğini teminat altına alacak kapasiteye sahip bir ülke konumuna geldiğinin altını çizdi.
Uluslararası doğal gaz boru hatlarıyla, doğal gaz depolama tesisleriyle, sıvılaştırılmış doğal gaz alanında LNG ve FSRU terminalleriyle tüketimin üzerinde bir kapasiteye ulaştıklarını belirten Bayraktar, şunları kaydetti:
“Bu sayede Türkiye olarak komşumuz Bulgaristan’a sınırımızın olmadığı Macaristan’a, Sırbistan’a ve Romanya’ya gaz ihraç ediyoruz. Hedeflerimiz belli, ideallerimiz belli, inancımız tam. Üzerinde önemle durduğumuz diğer bir önemli alan da tabii kaynaklarımız, yani madenlerimiz. Zira ülkemizin ciddi bir maden potansiyeli var. Maden çeşitliliğinde dünyanın önde gelen 10 ülkesi arasındayız. Önümüzdeki süreçte bu rezervleri daha hızlı şekilde ekonomiye katmamız, sanayimizi daha da geliştirmemiz ve sadece ham madde değil, daha fazla nihai ürün üretmemiz yani katma değerli madencilik anlayışıyla hareket etmemiz gerekiyor. Bu ürünleri üretim ve ihracat odaklı büyüme modeli çerçevesinde uluslararası pazarlara sunmak istiyoruz.”
Bayraktar, Türkiye’nin nadir toprak elementlerinde dünyada en önemli rezervlerden birine sahip olduğunu vurgulayarak “Eti Maden olarak bu alanda çok yoğun bir çalışmanın gayreti içerisindeyiz. Bunun yanı sıra dünya bor rezervlerinin yüzde 73’üne sahip olan ülkemiz bu alanda üretim kapasitesi, teknolojik altyapısı, endüstriyel yetkinliği, ürün yelpazesi ve kalitesi ile dünya lideri konumundadır. Bor madeninde katma değerli üretim için hemen her ürün grubunda yatırımlar yapıyoruz. Uluslararası pazarda ihtiyaç duyulan temel bor ürünlerinin tamamını Eti Maden olarak üreteceğiz. Borda stratejimiz iki ayaklıdır. Bunlardan biri bor karbür, ferrobor gibi katma değerli ürünlere yönelmek, diğeri de borun kullanım alanlarını tarım, temizlik maddeleri gibi farklı sektörlerde yaygınlaştırmaktır.” ifadelerini kullandı.
– “Son 24 yılın en yüksek bor ürünleri satış rakamına ulaşmış olduk”
Eti Maden’in borda 2024 Ağustos sonu itibarıyla geçen senenin aynı dönemine göre yüzde 36 artışla 1,6 milyon ton üretim, tutar bazında ise yüzde 27 artışla 846 milyon dolar gelir elde ettiğini belirten Bayraktar, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Bu sayede son 24 yılın en yüksek bor ürünleri satış rakamına ulaşmış olduk. 2024 yıl sonu itibarıyla 2,5 milyon tonluk bor satışı karşılığında 1,3 milyar dolar gelir elde etmeyi hedefliyoruz. Bu sayede Eti Maden Türkiye Eti Maden çatısı altında; savunma sanayii, nükleer, çelik sektörü gibi kritik alanlarda projeleri, Ar-Ge faaliyetlerini sürdürüyoruz. Önümüzdeki dönemde pil ve bataryalarda kullanılan Lityum Karbonatın üretimine yönelik Eskişehir Kırka’da 600 ton/yıl kapasiteli Lityum Karbonat Üretim Tesisi kurmayı hedefliyoruz. Çelik ve mıknatıs yapımında kullanılan ferrobor için Bandırma’da 800 ton/yıl kapasiteli Ferrobor Üretim Tesisi’nin inşası devam etmektedir. Özellikli arıtım kimyasalları, metal yüzeylerin temizlenmesi alanlarında kullanılan sodyum bor hidrür üretimi için yine Bandırma’da 10 ton/yıl kapasiteli Sodyum Bor Hidrür Pilot Tesisi için çalışmalarımız devam etmektedir.”
Bayraktar, cam sektöründen sonra dünya bor tüketiminde ikinci büyük pazarın tarım sektörü olduğunu ifade ederek “Bor, bitki sağlığı ve verimli üretim için gereken ve yerine ikamesi kolay olmayan bir maden. Bitkilerin çimlenmesinde, kök gelişiminde, fotosentezde, tane oluşumunda önemli rol oynuyor. Bu nedenle bitkilerin büyüyüp gelişme süreci boyunca farklı formlarda bor ürünlerine ihtiyaç duyuluyor. Bunlardan biri de bugünkü açılışımıza konu olan granül bor. Rafine bor ürünleri suda çözünürlükleri yüksek olduğu için özellikle fazla yağış alan bölgelerde topraktan kolayca ayrılıyor. Bu nedenle, gübre endüstrisinde konsantre olan granül bor ürünleri ön plana çıkıyor. Açılışını yaptığımız bu tesisle gübre katkı maddesi üreterek bor ürün yelpazemizi genişletiyoruz.” diye konuştu,
Balıkesir Bigadiç Bor İşletme Müdürlüğü bünyesinde faaliyetlerini yürütecek fabrikanın yıllık 35 bin ton üretim kapasitesinin bulunduğunu anlatan Bayraktar, sözlerini şöyle tamamladı:
“Toplam yatırım bedeli 2024 fiyatlarıyla 614 milyon lira olan fabrikamızın yıllık geliri yaklaşık 700 milyon lira olacak. Bu tesisimizle birlikte Eti Maden’in Bigadiç’teki toplam istihdamını bin 211’e, Balıkesir’deki toplam istihdamı da 2 bin 700’e çıkmış olacak. Eti Maden Bigadiç İşletmesi bünyesinde bugün faaliyete geçireceğimiz granül fabrikasının ülkemizin katma değerli madenciliği için çok önemli olduğunu düşünüyorum. Aynı zamanda enerjide ve madenlerde net ihracatçı olma hedefine ülkemizi bir adım daha yaklaştıracağına inanıyorum.”
Dünya bor rezervlerinin %73’üne sahip olan Türkiye’de bilinen bor yatakları; Eskişehir – Kırka, Kütahya- Emet, Balıkesir Bigadiç, Bursa-Kestelek’te bulunmaktadır.
Türkiye’de rezerv açısından en çok bulunan bor mineralleri Tinkal ve Kolemanit’tir. Türkiye’de Tinkal yatakları Eskişehir – Kırka’da, kolemanit yatakları ise Kütahya – Emet, Balıkesir – Bigadiç ve Bursa – Kestelek’te bulunmaktadır. Ayrıca, Balıkesir – Bigadiç’te üleksit rezervi mevcut olup Bursa – Kestelek’te zaman zaman Üleksit yan ürün olarak elde edilmektedir.
2840 sayılı Kanun ile birlikte Türkiye’de bor ve bor ürünlerinin üretilmesi, işletilmesi ve pazarlanması faaliyetlerini gerçekleştirme görevi Eti Maden tarafından yürütülmektedir.
Eti Maden bünyesinde bulunan 4 İşletme Müdürlüğündeki tesislerde ağırlıklı olarak Boraks Pentahidrat, Boraks Dekahidrat, Borik Asit, Etidot-67, Bor Oksit, Çinko Borat, Kalsine Tinkal, Susuz Boraks, Öğütülmüş Kolemanit ve Öğütülmüş Üleksit üretilerek yurt içi ve yurt dışı pazarlara sunulmaktadır. Eti Maden’in 2017 yılında toplam rafine bor üretim kapasitesi yaklaşık 2,7 milyon tondur.
Bor ürünleri Türkiye’de; %36 cam, %31 seramik, %9 temizlik- deterjan, %7 tarım, %4 tutkal ve %14 pay ile diğer alanlarda kullanılmaktadır. Eti Maden, yurt içi bor taleplerinin tamamını karşılamaktadır. Türkiye ekonomisinin uluslararası alanda prestijli bir konuma erişmesine yardımcı olan Eti Maden, 2016 yılında Türkiye’nin En Büyük 1000 İhracatçı Firma sıralamasında 15., en çok ülkeye ihracat yapan firma sıralamasında ise 90 firma arasında 14. sırada yer almaktadır.
Kaynak:AA
